Program pracy w domu – analiza i synteza słuchowa

Dziecko 5 – 7 letnie

Proponowane zabawy przeprowadzamy z dzieckiem będąc również ich uczestnikiem, na zmianę z dzieckiem. W początkowej fazie pozwalamy dziecku wygrywać aby zachęcić je do zabawy. W późniejszym etapie powinno jednak uczyć się radzenia sobie z porażką.

1. Rozpoznawanie barwy dźwięków.

Wersja A

Przygotowanie 3 przedmiotów z różnych materiałów – szklanka, drewniany klocek, metalowy kubek. Zapoznanie się z ich barwą poprzez uderzanie w nie drewnianą pałeczką. Następnie polecamy aby dziecko obróciło się tyłem i odgadywało o który przedmiot uderzamy. Zabawa odbywa się na zmianę wspólnie z rodzicami. Gdy dziecko sprawnie odgaduje, zwiększamy ilość przedmiotów dokładając po jednym.

Wersja B

Przygotowujemy karteczki ze znaczkami lub literkami do zgromadzonych przedmiotów oraz taki sam zestaw dla każdej osoby biorącej udział w zabawie. W drugiej wersji dziecko nie mówi w co uderzamy pałeczką ale pokazuje znaczek który został przyporządkowany danemu przedmiotowi np.: przy szklance koło, więc odwrócone tyłem podnosi do góry karteczkę z kołem.

2. Rozpoznawanie osób na podstawie ich barwy dźwięków.

Do zabawy potrzebny jest udział kilku osób. Każda z nich wypowiada cicho wspólnie wymyślone zdanie. Jedno dziecko odwraca się do pozostałych plecami i odgaduje , kto to powiedział.

3. Zabawa w odtwarzanie układów rytmicznych.

Rodzic wystukuje ołówkiem rytm który po wysłuchaniu dziecko powtarza.

Zaczynamy od prostych układów 2,3 elementowych i systematycznie zwiększamy ich ilość gdy dziecko bezbłędnie powtórzy wcześniejszy układ.

00, 0 0,

000, 0 0 0, 0 00, 00 0,

0000, 0 0 0 0, 00 00, 000 0, 0 000,

00000, 0 0 0 0 0, 00 00 0, 0 00 00, 000 00, 00 000, 00 0 00…

4. Odtwarzanie rytmu zgodnie z układem przestrzennym.

Dziecko ma przed sobą jeden układ rytmiczny z klocków. Wystukujemy różne propozycje rytmów, na początek dwie, dziecko wybiera ten, który odpowiada układowi z klocków.

5. Układanie klocków odpowiednio do wystukanego rytmu.

Rodzic wystukuje rytm zaczynając od najłatwiejszego dla dziecka np.: 2 elementowy. Zadaniem dziecka jest ułożenie klocków zgodnie z podanym rytmem. Ważne jest aby układać klocki od strony lewej do prawej zgodnie z kierunkiem pisania.

6. Rozpoznawanie układu rytmicznego odpowiadającego wystukiwanemu rytmowi.

Układamy przed dzieckiem dwie propozycje układów i wystukujemy jeden z nich. Dziecko wybiera właściwy szereg. Po udanych próbach zwiększamy ilość szeregów do odgadnięcia na trzy, cztery. Po kilku próbach dla utrudnienia wracamy do dwóch propozycji i zasłaniamy klocki, po wystukaniu rytmu odkrywamy i dziecko odgaduje który został wystukany.

7. Graficzne przedstawianie wysłuchanego rytmu.

Dziecko odtwarza usłyszany rytm za pomocą kółek, kresek… To zadanie może być przeprowadzone po wcześniejszych zabawach z rytmem.

8 Rozpoznawanie dźwięków z otoczenia.

Sadzamy dziecko na środku pokoju, zasłaniamy mu oczy i tworzymy dźwięki które dziecko ma odgadnąć np.: otwieranie drzwi, okna, zapalanie światła, spłukiwanie wody, prysznic, krojenie na desce, darcie papieru…

9. Wskazywanie źródła dźwięku, dziecko siedzi jak wyżej ale odgaduje skąd dochodzi dźwięk – z pokoju, z ulicy, z kuchni…

10. Rozpoznawanie dźwięków z nagrań.

11. Układanie rymów do podanych wyrazów

Np: kaczka – dziwaczka,

słoń – koń – toń,

woda – moda – pogoda – wygoda – zagroda…

12. Łączenie w pary wyrazów które się rymują.

Wypisujemy dziecku na kartce wyrazy najpierw 2,3 pary, potem coraz więcej np.: sos, duch, brzuch, trąba, misio, Zdzisio, klapa, nos, mapa, łóżka, bomba, wycieczka, nóżka, ściereczka…), i zachęcamy do wyszukiwania tych które się rymują np.: sos – nos, brzuch – duch,… Dziecku które nie czyta odczytujemy wyrazy sami wskazując je palcem przygotowując je do czytania globalnego.

13. Układanie zdań i wyodrębnianie słów na początku, w środku i na końcu zdania np.: Ala ma psa.

14. Układanie zdań i dzielenie ich na słowa.

15. Liczenie słów w zdaniach. Na początek układamy z dzieckiem zdania na określony temat 2,3 wyrazowe np.: „ Przyszła jesień.”, „ Jesienią opadają liście”….

16. Zabawa w zapamiętywanie ciągów słów, zaczynając od 3 elementowych, np.: podajemy ciąg – kot, mak, ptak, dziecko powtarza. Kiedy radzi sobie bez problemu z ciągami 3 elementowymi przechodzimy do 4 elementowych i dłuższych. Podobnie bawimy się z dzieckiem powtarzając ciągi sylabowe, cyfrowe.

17. Podajemy dziecku wyrazy które ma powtórzyć np.: świeci, słońce, wesoło.

Z tych słów można ułożyć zdanie

– Słońce świeci. ( 2 słowa )

– Słońce wesoło świeci. ( 3 słowa )

Wyrazów może być coraz więcej np.: słońce, tylko, świeci, wesoło, wiosną.

– Wiosną słońce świeci wesoło. ( 4 słowa )

– Tylko wiosną słońce świeci wesoło. ( 5 słów )

Dziecko które umie czytać może układać w drugim etapie zdania z przygotowanych wyrazów.

18. Dzielenie wyrazów na sylaby.

Przypomnienie znanej dziecku piosenki, odśpiewanie wspólnie z nim np.:

„ Ta Dorotka ta malusia, ta malusia tańcowała do kolusia, do kolusia tańcowała ranną rosą, ranną rosą, i tupała nóżką bosą, nóżką bosą.

Następnie bez melodii , wolno, dzielimy tekst na sylaby np.:

Ta Do – rot – ka ta ma – lu – sia, ta ma – lu – sia…

19. Liczenie sylab w wyrazach dwusylabowych, następnie coraz dłuższych.

20. Tworzenie wyrazów do podanych sylab np.: bu, wa, ma, ta, pa, ty – tama,buty, wata….

21. Wyszukiwanie wśród obrazków tych których nazwa zaczyna się na podaną sylabę.

22. Dokonywanie syntezy sylabowej.

Wypowiadamy znane dziecku słowa i prosimy o ich powtórzenie. Następnie wypowiadamy je z podziałem na sylaby zaczynając od krótkich dwu sylabowych wyrazów. Zadaniem dziecka jest je scalić np.: ko – tek, to kotek, fo – ka to foka…. Stopniowo przechodzimy do 3,4 … sylabowych wyrazów gdy dziecko radzi sobie z krótkimi.

23. Układanie wyrazów z sylab.

Na kartce wypisujemy sylaby z których dadzą się utworzyć wyrazy.

Następnie w zależności od umiejętności dziecka, gdy czyta samo – samodzielnie łączy sylaby, gdy nie czyta – czytamy mu wskazując poszczególne sylaby.

24. Wyodrębnianie samogłosek na początku wyrazu.

Podajemy dziecku propozycje wyrazów dziecko odgaduje samogłoskę na początku. Za każde dobrze wykonane zadanie dostaje nagrodę. Jako nagrody przygotowujemy np. kasztany, guziki, klocki, chrupki…

np.: Ola – O, Ala – A, oko, ucho, Ela…

25. Wyodrębnianie spółgłosek na początku wyrazów.

Podobnie jak w poprzednim zadaniu tylko wyrazy zaczynają się spółgłoską

np.: kot, foka, ser, mak, rak…

26. Wyodrębnianie samogłosek i spółgłosek na końcu wyrazów.

Podajemy dziecku propozycje wyrazów w których ma podać ostatnią głoskę. Samogłoski na końcu wyrazów można wydłużać i w ten sposób ułatwić dziecku jej wyodrębnienie. Nie wydłużamy spółgłosek gdyż mają przygłos.

27. Wyszukiwanie słów na podaną głoskę.

Np.: a – arbuz, k – kotek, m – most…

28. Rozpoznawanie obrazka na podstawie podanej głoski lub elementów na obrazku.

Przygotowujemy obrazki np.: zwierząt, roślin…. lub ilustrację np.: o jesieni. Podajemy dziecku pierwszą głoskę. Zadaniem dziecka jest odgadnięcie który to obrazek np.: k – koń, r – róża…lub element na ilustracji.

29. Dobieranie par obrazków rozpoczynających się na tą samą sylabę, głoskę.

Przygotowujemy pary takich samych obrazków ( np.: z gry „ Super pamięć”, „Piotruś” lub wycinamy z gazetek…) Zadaniem dziecka jest wyszukiwanie obrazków których nazwy zaczynają się na tą sama głoskę.

30. Wyodrębnianie głosek w słowach, ( analiza głoskowa ) zaczynając od sylab i wyrazów dwugłoskowych np.: ma, ta, ul, As….

31. Scalanie z głosek słów ( synteza głoskowa wyrazów). Wyodrębniamy głoski, zadaniem dziecka jest je scalić. Zaczynamy od słów 2 głoskowych,

gdy radzi sobie dobrze przechodzimy do 3, potem 4 głoskowych i dalej np:

u – l = ul, o – k – o = oko…

Gdy dziecko zna litery możemy to zadanie wykonywać na materiale literowym. W tym celu wypisujemy z dzieckiem alfabet na wyciętych kartonikach.

Opracowała Bożena Pielużek

źródło: ppp-skwierzyna.pl