Są przedmioty, z którymi uczniowie z zaburzeniami ze spektrum autyzmu sobie nie radzą. Często jest to kwestia indywidualna, jednak należy o tym pamiętać. Musicie być elastyczni, jeśli pewne zadania w czasie lekcji okażą się zbyt wymagające dla ucznia.

Świadome wprowadzanie modyfikacji, uwzględnienie społecznych i komunikacyjnych wymagań wobec uczniów z autyzmem, a także stosowanie odpowiednich strategii oraz różnicowanie treści sprawia, że większość osób autystycznych radzi sobie na zajęciach. Mimo to niektóre z tych osób mają trudności z określonymi dziedzinami i potrzebują dodatkowego wsparcia, czasem zwolnienia z konkretnych lekcji lub innych metod nauczania. Oto kilka przykładów:

  • Zajęcia plastyczne. Jeśli uczniom trudno poradzić sobie z bodźcami sensorycznymi związanymi z dotykiem i zapachem farby, mogą nosić rękawiczki, korzystać z innych materiałów lub pracować w miejscu nieznacznie oddzielonym od reszty klasy. Analizowanie i omawianie emocji w sztuce również może sprawić kłopot. W takim przypadku warto skorzystać z banków słów, przedstawiać recenzje innych osób lub tworzyć wspólnie z całą klasą mapy mentalne opisujące reakcje na dzieło sztuki.
  • Muzyka. Niektóre osoby autystyczne są utalentowane muzycznie, nie znoszą hałasu. Dobrym rozwiązaniem jest wówczas zaproponowanie im, by nosiły słuchawki lub uczestniczyły w zajęciach praktycznych w innym czasie niż reszta klasy.
  • Technika. Przygotowanie jedzenia może być problematyczne ze względu na doznania sensoryczne. Trudności mogą także wystąpić w obszarze umiejętności związanych z motoryką małą. Warto wówczas skorzystać z alternatywnych przepisów i użyć takich składników, z którymi uczniowie sobie poradzą. Często zmiana jednego lub dwóch produktów wystarczy. Lepiej zrezygnować ze składników, które trzeba kroić lub których przygotowanie angażuje motorykę małą (być może umiejętności z tego zakresu trzeba będzie nauczyć oddzielnie). Jeśli umiejętności związane z małą motoryką rozwijają się u danego ucznia atypowo, może on potrzebować pomocy podczas korzystania z urządzeń. Hałas przez nie wydawany często też stanowi problem, dlatego pomocne będą słuchawki.
  • Wychowanie fizyczne. Z powodu słabych umiejętności motorycznych, niechęci do kontaktu fizycznego oraz trudności związanych z pracą w grupach sporty zespołowe bywają problematyczne dla niektórych uczniów. Jeśli nie są oni w stanie rozgrywać meczów piłki nożnej, powinni np. poćwiczyć wykonywanie rzutów karnych lub napisać sprawozdanie z meczu. Niewykluczone, że konieczne będzie skierowanie ich na alternatywne zajęcia.
  • Praca na komputerze. Wielu moich uczniów wykazuje niezwykły talent w zakresie technologii informacyjnej i programowania. Problemy, jakie pojawiają się w tym przypadku, wynikają z faktu, że młodzi ludzie się nudzą lub muszą pracować zgodnie z programem nauczania. Należy wyjaśnić im, że w pewnych kwestiach mogą wykraczać poza poziom nauczania, jednak aby zrobić postępy, muszą opanować umiejętności z podstawy programowej i zdać egzaminy.
  • Język polski. Osoby autystyczne często mają trudności z wyrażaniem i rozumieniem języka emocji, dlatego analizowanie literatury może sprawiać im kłopot. Podobnie jest z wnioskowaniem ze względu na to, że język przenośny może być dla nich mylący. Zachęcajcie młodych ludzi, by uważali i zaznaczali przykłady metafor. Jeśli dostarczają trudności w zakresie przetwarzania, czytanie lub pisanie długich tekstów może być dla nich przeszkodą nie do pokonania. Dajcie im dużo czasu na wyjaśnienie i uzupełnienie zadań, wykorzystujcie również strategie różnicowania, żeby wspomóc waszych podopiecznych w pisaniu.
  • Nauki przyrodnicze. Uczniowie z zaburzeniami sensorycznymi mogą potrzebować zwolnienia z lekcji, na których zapach chemikaliów jest zbyt silny. Nieprzewidywalny charakter różnych czy praktyczna natura pewnych zadań czasami wywołują lęk u uczniów z autyzmem. Uprzedźcie ich, czego powinni się spodziewać – może uznają, że nie czują się na siłach, by brać udział w zajęciach.

Wskazówka dla nauczyciela

Uczenie się nowożytnych języków obcych może być trudne dla uczniów, którzy mają problemy w zakresie języka, mowy czynnej i przetwarzania wiadomości.

Rozszerzenie

Jeśli uczeń nie chce przyjść na lekcję, spróbujcie z nim porozmawiać lub poproście, by wskazał przyczyny. Skontaktujcie się też z rodzicami, poniewaz oni często są w stanie wyjasnić, dlaczego konkretna lekcja lub temat stanowią problem dla ich dziecka (Bullock, 2018).

źródło: C. Bullock, 100 pomysłów dla nauczycieli szkół podstawowych…, Harmonia Universalis, Gdańsk 2018